Το πρώτο βήμα για το σωστό βούρτσισμα των δοντιών είναι η επιλογή της κατάλληλης οδοντόβουρτσας. Οι παράγοντες που πρέπει να λάβετε υπόψη είναι:
• Σκληρότητα τρίχας: Συστήνεται μια οδοντόβουρτσα με μαλακές ή το πολύ μέτριες τρίχες. Οι σκληρές τρίχες μπορούν να προκαλέσουν φθορά στο σμάλτο των δοντιών και υποχώρηση των ούλων. Επειδή, όμως, οι διάφορες εταιρείες που κατασκευάζουν οδοντόβουρτσες δεν χρησιμοποιούν ένα ενιαίο σύστημα τυποποίησης, είναι προτιμότερο να επιλέγετε μια οδοντόβουρτσα με την ένδειξη «μαλακή» πάνω στη συσκευασία. Έτσι θα έχετε όντως μια μαλακή ή ενδεχομένως μέτρια οδοντόβουρτσα στα χέρια σας.
• Μέγεθος: Μια οδοντόβουρτσα με σχετικά μικρή κεφαλή είναι συνήθως προτιμότερη, ώστε να έχει καλύτερη πρόσβαση σε όλες τις περιοχές του στόματος, ιδιαίτερα στα πίσω δόντια.
• Ηλεκτρική ή χειροκίνητη: Οι ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικές στην αφαίρεση της πλάκας, ιδιαίτερα για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα. Ωστόσο, μια χειροκίνητη οδοντόβουρτσα είναι εξίσου αποτελεσματική όταν χρησιμοποιείται σωστά.
• Πότε να αντικαταστήσετε την οδοντόβουρτσά σας: Με τη συνήθη καθημερινή χρήση πρέπει να αντικαθιστάτε την οδοντόβουρτσά σας κάθε 3-4 μήνες ή νωρίτερα αν οι τρίχες αρχίσουν να φθείρονται. Μια φθαρμένη οδοντόβουρτσα παύει να είναι αποτελεσματική και καθαρίζεται δυσκολότερα.
Η επιλογή της κατάλληλης οδοντόκρεμας είναι εξίσου σημαντική:
• Φθόριο: Επιλέξτε οδοντόκρεμα που περιέχει φθόριο, καθώς είναι το μοναδικό στοιχείο που αποδεδειγμένα βοηθά στην πρόληψη της τερηδόνας ενισχύοντας το σμάλτο των δοντιών.
• Εξειδικευμένες ανάγκες: Ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες, μπορείτε να επιλέξετε οδοντόκρεμες για ευαίσθητα δόντια, λεύκανση, κλπ. Συζητήστε πρώτα σχετικά με τον οδοντίατρό σας για καλύτερη πληροφόρηση και συνεννόηση.
• Συστατικά: Αποφύγετε οδοντόκρεμες με συγκεκριμένα συστατικά όπως το sodium lauryl sulfate (SLS) και baking soda, αν έχετε ευαίσθητο στόμα, υποφέρετε από στοματικά έλκη ή έχετε έντονο αντανακλαστικό εμέτου και σας ενοχλεί ο πολύς αφρός.
• Η σωστή ποσότητα οδοντόκρεμας: Για τους ενήλικες επαρκής ποσότητα οδοντόκρεμας είναι περίπου στο μέγεθος ενός μπιζελιού (περίπου 1 εκατοστό). Για τα παιδιά κάτω των 3 ετών χρησιμοποιήστε τη μισή περίπου ποσότητα, ενώ μέχρι την ηλικία των 6 ετών θα πρέπει να βουρτσίζουν με την επίβλεψη ενηλίκου, γιατί δεν ελέγχουν πλήρως τη λειτουργία της κατάποσης.
Η οδοντόβουρτσα είναι το βασικό εργαλείο καθαρισμού των δοντιών. Ωστόσο δεν μπορεί να έχει καλή πρόσβαση ανάμεσα στα δόντια, γι’ αυτό και χρειάζεται αυτές οι επιφάνειες να καθαρίζονται καθημερινά με άλλα μέσα:
• Οδοντικό νήμα: Το περνάτε ανάμεσα στα δόντια με προσοχή και «αγκαλιάζετε» πρώτα την επιφάνεια του ενός δοντιού και κατόπιν παρομοίως του διπλνού δοντιού.
• Μεσοδόντια βουρτσάκια: Χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις με μεγαλύτερα κενά μεταξύ των δοντιών ή όταν υπάρχουν αποκαταστάσεις όπως στεφάνες, γέφυρες ή εμφυτεύματα. Επιλέγετε το κατάλληλο μέγεθος ή μεγέθη – συνήθως με τη βοήθεια του οδοντιάτρου – βρέχετε το βουρτσάκι με νερό ή στοματικό διάλυμα και το περνάτε στο διάστημα ανάμεσα στα δόντια και το κινείτε μερικές φορές μέσα – έξω.
Προετοιμασία
• Τοποθετήστε την κατάλληλη ποσότητα οδοντόκρεμας στην οδοντόβουρτσα (μέγεθος μπιζελιού).
• Βρέξτε την οδοντόβουρτσά σας με λίγο νερό για να μαλακώσουν οι τρίχες και να διαλυθεί ευκολότερα η οδοντόκρεμα.
Η Τεχνική Bass - Η Πιο Αποτελεσματική Μέθοδος
Η τεχνική Bass είναι η μέθοδος που συνιστάται από τους περισσότερους οδοντιάτρους παγκοσμίως, καθώς είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στην αφαίρεση της πλάκας από την περιοχή των ούλων:
• Τοποθετήστε την οδοντόβουρτσα υπό γωνία περίπου 45 μοιρών προς τη γραμμή των ούλων. Συνήθως βουρτσίζουμε τα δόντια δύο – δύο, με εξαίρεση τη μέσα πλευρά των κάτω προσθίων. Αυτά βουρτσίζονται πιό αποτελεσματικά ένα – ένα με την οδοντόβουρτσα τοποθετημένη κατακόρυφα.
• Κάντε μικρές κινήσεις επί τόπου δονήσεως εμπρός-πίσω, επικεντρώνοντας στη γραμμή μεταξύ δοντιών και ούλων.
• Βουρτσίστε συστηματικά, αφιερώνοντας περίπου 3-5 δευτερόλεπτα σε κάθε ομάδα 2-3 δοντιών πριν προχωρήσετε στην επόμενη.
• Ξεκινήστε από την εξωτερική πλευρά των πίσω δοντιών στη μία πλευρά του πάνω ή του κάτω σαγονιού. Προχωρήστε συστηματικά προς τα μπροστινά δόντια και συνεχίστε μέχρι την άλλη πλευρά.
• Κατόπιν βουρτσίστε με τον ίδιο τρόπο και τις εσωτερικές επιφάνειες των δοντιών.
• Επαναλάβετε την ίδια διαδικασία για το άλλο σαγόνι.
• Για τις εσωτερικές επιφάνειες των μπροστινών δοντιών, τοποθετήστε την οδοντόβουρτσα κάθετα και κάντε μικρές κινήσεις πάνω-κάτω.
• Για τις υπόλοιπες εσωτερικές επιφάνειες, χρησιμοποιήστε την ίδια τεχνική Bass (γωνία 45 μοιρών και κυκλικές κινήσεις).
• Για τις επιφάνειες με τις οποίες μασάτε, τοποθετήστε την οδοντόβουρτσα επίπεδα πάνω στα δόντια.
• Κάντε απαλές κινήσεις εμπρός-πίσω για να καθαρίσετε τις αυλακώσεις των δοντιών.
• Αν θέλετε, βουρτσίστε απαλά την πάνω επιφάνεια της γλώσσας από πίσω προς τα εμπρός για να αφαιρέσετε βακτήρια και να αποτρέψετε την κακοσμία του στόματος.
• Φτύστε όσο θέλετε και ξεπλύνετε το στόμα σας ελαφρά με νερό. Το να μείνει λίγη ποσότητα φθοριούχου οδοντόκρεμας πάνω στα δόντια συμβάλλει στην πρόληψη της τερηδόνας.
• Καθαρίστε την οδοντόβουρτσά σας ξεπλένοντάς την καλά με νερό.
• Αποθηκεύστε την οδοντόβουρτσα όρθια σε ανοιχτό χώρο για να στεγνώσει
Η συνιστώμενη συχνότητα βουρτσίσματος είναι:
• Τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα: Μία φορά το πρωί και μία φορά το βράδυ. Αν είναι δυνατόν, βουρτσίστε τα δόντια σας 30 λεπτά μετά από το γεύμα. Η άμεση βούρτσα μετά από κατανάλωση όξινων τροφών μπορεί να βλάψει το σμάλτο των δοντιών. Πρακτικά μπορεί κανείς να βουρτσίζει πριν από το πρωινό και μετά το τελευταίο γεύμα της ημέρας.
• Σημαντική σημείωση: Το βούρτσισμα των δοντιών πριν τον ύπνο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς κατά τη διάρκεια του ύπνου η παραγωγή σάλιου μειώνεται, καθιστώντας τα δόντια πιο ευάλωτα στην επίθεση των βακτηρίων.
Λάθη Τεχνικής
• Οριζόντιο βούρτσισμα: Το σκληρό οριζόντιο βούρτσισμα μπορεί να προκαλέσει φθορά στο σμάλτο των δοντιών και υποχώρηση των ούλων.
• Υπερβολική πίεση: Πιέζοντας υπερβολικά κατά το βούρτσισμα μπορεί να σταδιακά να προκαλέσει αντίστοιχη φθορά (αποτριβή) στο σμάλτο των δοντιών και κίνδυνο υποχώρησης των ούλων.
• Βιαστικό βούρτσισμα: Το βιαστικό βούρτσισμα δεν επιτρέπει τον πλήρη καθαρισμό όλων των επιφανειών.
• Ασυνεπές βούρτσισμα: Το να παραλείπετε περιοχές του στόματος ή να μην βουρτσίζετε συστηματικά.
• Αγνόηση των εσωτερικών επιφανειών: Πολλοί άνθρωποι επικεντρώνονται κυρίως στις εξωτερικές επιφάνειες των δοντιών, παραμελώντας τις εσωτερικές.
Λάθη Εξοπλισμού
• Χρήση φθαρμένης οδοντόβουρτσας: Μια οδοντόβουρτσα με φθαρμένες τρίχες δεν καθαρίζει αποτελεσματικά.
• Χρήση σκληρής οδοντόβουρτσας: Μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα ούλα και το σμάλτο των δοντιών.
• Ακατάλληλη αποθήκευση οδοντόβουρτσας: Η αποθήκευση της οδοντόβουρτσας σε κλειστό δοχείο προωθεί την ανάπτυξη βακτηρίων.
Λάθη Συνήθειας
• Βούρτσισμα αμέσως μετά από όξινες τροφές: Περιμένετε τουλάχιστον 30 λεπτά μετά την κατανάλωση όξινων τροφών ή ποτών πριν βουρτσίσετε τα δόντια σας.
• Παράλειψη του βραδινού βουρτσίσματος: Το βούρτσισμα πριν τον ύπνο είναι κρίσιμο για την πρόληψη της ανάπτυξης βακτηρίων κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Μη χρήση οδοντικού νήματος: Το βούρτσισμα από μόνο του δεν μπορεί να καθαρίσει μεταξύ των δοντιών.
Κατά μέσο όρο τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο για ένα check-up, ακόμα κι αν δεν έχετε κάποια ενόχληση στο στόμα ή άλλα συμπτώματα. Πολλές φορές υπάρχουν παθολογικές καταστάσεις, όπως τερηδόνα και περιοδοντίτιδα, που προχωράνε αλλά δεν εκδηλώνονται με κάποιο σύμπτωμα επί αρκετό καιρό. Έτσι ο ασθενής δεν μπορεί να αντιληφθεί τι συμβαίνει μέχρι να επιδεινωθεί, οπότε είναι πιό κοπιαστικό, χρονοβόρο και ακριβό να θεραπευτεί. Με τους τακτικούς ελέγχους από τον οδοντίατρο συνήθως μπορεί να γίνει διάγνωση εγκαίρως και να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα ευκολότερα και με λιγότερο κόστος σε χρόνο και χρήματα. Αν υπάρχει ανάγκη για τακτικότερους επανελέγχους, ο γιατρός σας θα σας ενημερώσει αναλόγως.
Εννοείται, φυσικά, ότι θα πρέπει να κάνετε μια επίσκεψη στο οδοντιατρείο κάθε φορά που αντιλαμβάνεστε να υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα ή που σας έχει γίνει σύσταση για κάποια μη επείγουσα θεραπεία, καθώς η υπερβολική καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της κατάστασης.
Η σωστή απάντηση είναι όποτε χρειάζεται. Δηλαδή, όταν έχει συσσωρευτεί πλάκα και πέτρα στα δόντια, προκαλώντας φλεγμονή στα ούλα. Ωστόσο, αυτή η ανάγκη μπορεί να προκύψει μέσα σε λίγους μήνες ή να είναι ωφέλιμο να καθαριστούν τα δόντια ακόμα και με σχετικά μικρές εναποθέσεις, για να μην ενταθεί η αρχική φλεγμονή. Πρακτικά, λοιπόν, ο καθαρισμός τις περισσότερες φορές θα χρειαστεί μια με δυο φορές το χρόνο και συχνά συνδυάζεται με το τακτικό εξαμηνιαίο check-up.
Με τη σωστή διάγνωση και επίβλεψη, όχι. Ο οδοντίατρος μπορεί με τη σωστή λήψη ιστορικού και μια καλή κλινική εξέταση να αξιολογήσει αν υπάρχει κάποιος κίνδυνος ή αντένδειξη για να προχωρήσει ο ασθενής σε λεύκανση των δοντιών του και να παράσχει τη σχετική ενημέρωση και συμβουλή. Αν δεν υπάρχει κάποιο τέτοιο θέμα και ο ασθενής ακολουθήσει τις απαραίτητες οδηγίες, η όλη διαδικασία είναι ασφαλής. Υπάρχει ένα μικρό ενδεχόμενο πρόκλησης ευαισθησίας, αλλά είναι προσωρινή και μπορεί να αντιμετωπιστεί επαρκώς με τα κατάλληλα μέσα.
Κάποιο ρίσκο υπάρχει ενδεχομένως από τη λανθασμένη χρήση λευκαντικών προϊόντων που μπορεί να βρει κάποιος στο διαδίκτυο, ιδιαίτερα αν δεν έχει προηγηθεί οδοντιατρικός έλεγχος και δεν υπάρχει ιατρική καθοδήγηση.
Τα οδοντικά εμφυτεύματα και τα οστικά μοσχεύματα που χρησιμοποιούνται στη σύγχρονη οδοντιατρική δεν είναι το ίδιο με τη μεταμόσχευση οργάνων. Έχουν υποστεί ειδική επεξεργασία και σχολαστικούς ελέγχους επί σειρά ετών, ώστε να μην έχουν αντιγόνα τα οποία μπορεί να πυροδοτήσουν αντίδραση απόρριψης από το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού.
Η ενσωμάτωση των οδοντικών εμφυτευμάτων στο οστό είναι πολύ προβλέψιμη διαδικασία, αν δεν υπάρξει κάποιο σύμβαμα κατά την τοποθέτηση ή κάποιος τραυματισμός ή λοίμωξη τις πρώτες λίγες εβδομάδες. Σε χρονικό ορίζοντα 5ετίας το ποσοστό επιτυχίας είναι περίπου 97% και στη 10ετία 92 – 94%. Το μικρό ποσοστό αποτυχίας οφείλεται σε διάφορους παράγοντες και στις περισσότερες περιπτώσεις μια αποτυχία κατά την αρχική απόπειρα τοποθέτησης δεν αποτελεί εμπόδιο για μια επιτυχή τοποθέτηση μετά από λίγους μήνες.
Η σύγχρονη τεχνολογία στις οδοντιατρικές ακτινογραφίες – ιδιαίτερα με τα ψηφιακά συστήματα – έχει καταφέρει να κατεβάσει το επίπεδο της ακτινοβολίας που χρησιμοποιείται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Επιπλέον σε κάθε ασθενή λαμβάνονται μόνο οι απολύτως απαραίτητες ακτινογραφίες για τη σωστή διάγνωση και θεραπεία, ώστε να περιοριστεί η έκθεση στις ακτίνες Χ ακόμα περισσότερο. Επομένως ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται απόλυτα ασφαλής όποτε χρειαστεί να κάνει κάποια ακτινογραφία στο οδοντιατρείο.
Οι τροφές που μπορούν να βλάψουν περισσότερο τα δόντια είναι όσες έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, ιδιαίτερα ζάχαρη, καθώς αποτελούν εξαιρετική τροφή για τα μικρόβια του στόματος που προκαλούν τερηδόνα. Επίσης σημαντική ζημιά προκαλούν οι όξινες τροφές και το ανθρακικό στα αναψυκτικά, κλπ, γιατί προκαλούν χημική διάβρωση των σκληρών ιστών των δοντιών.
Ακόμα μεγαλύτερη βλάβη από την ποιότητα των τροφών μπορεί να προκληθεί από την υψηλή συχνότητα των γευμάτων, δηλαδή το να τρώει κανείς πολλές φορές την ημέρα είτε πλήρη γεύματα είτε μικρά σνακ. Κι αυτό γιατί έτσι δεν υπάρχει αρκετός χρόνος μεταξύ των γευμάτων για να αναπληρώσει το σάλιο τα άλατα στην επιφάνεια των δοντιών, που αναπόφευκτα χάνονται κάθε φορά που τρώμε. Με καλή στοματική υγιεινή, αν έχουμε τρία κύρια γεύματα στη διάρκεια της ημέρας και ένα – δύο μεσογεύματα συνήθως μπορούμε να διατηρήσουμε μια κατάσταση καλής στοματικής υγείας.
Η σύσταση εδώ εξαρτάται από το είδος του στοματικού διαλύματος, καθώς υπάρχουν διαφορετικά είδη διαθέσιμα στο εμπόριο.
Τα υδατικά φθοριούχα διαλύματα (περίπου 500 ppm F) είναι κατάλληλα για καθημερινή χρήση και συμβάλλουν στην πρόληψη της τερηδόνας. Δρουν συμπληρωματικά αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν το βούρτσισμα των δοντιών με φθοριούχο οδοντόκρεμα.
Το κυριότερο άλλο είδος στοματικού διαλύματος είναι τα αντισηπτικά, με συχνότερο και πιο αποτελεσματικό το διάλυμα χλωρεξιδίνης. Αυτή η κατηγορία πρέπει να χρησιμοποιείται με την υπόδειξη του οδοντιάτρου για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Ακόμα και για τα πιό αραιά διαλύματα που διαφημίζονται για καθημερινή χρήση καλό είναι να ρωτήσετε τον οδοντίατρο πριν αποφασίσετε να τα αγοράσετε.
Όχι, οι φρονιμήτες δεν είναι "άχρηστα δόντια" και δεν χρειάζεται να εξάγονται προληπτικά σε όλους. Ωστόσο, αρκετά συχνά δεν "φυτρώνουν" σωστά στο στόμα και προκαλούν ή υπάρχει σημαντική πιθανότητα να προκαλέσουν διάφορα προβλήματα στα διπλανά δόντια, τα γύρω ούλα, το κόκκαλο, κλπ. Η πιό αποτελεσματική αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών είναι συνήθως η εξαγωγή των φρονιμητών, είτε απλά είτε χειρουργικά. Όταν, λοιπόν, προκύψει η ανάγκη προηγείται προσεχτική εξέταση του ασθενούς και στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων η διαδικασία ολοκληρώνεται ανώδυνα και με ασφάλεια.
Το χαμόγελο είναι η υπογραφή σου. Εμείς φροντίζουμε να είναι φωτεινό, υγιές και αυθεντικό — όπως κι εσύ.
